We organiseren onze acties in zes thematische werkagenda's:
Werkagenda's:
Bio-economie
Circulair Bouwen
Chemie/Kunststoffen
Maakindustrie
Voedselketen
Waterkringlopen
Zeven hefboomwerkingen zorgen voor extra ondersteuning:
Hefboomwerkingen:
Beleidsinstrumenten
Circulair aankopen
Communicatie
Innoveren & Ondernemen
Financiering
Jobs & Vaardigheden
Onderzoek
Wat, waarom en hoe?
Waarom gaan we voor een circulaire economie?
Toekomstbeelden 2050
Hoe zien we onze circulaire toekomst?
Over onze aansturing
Wie stuurt wat bij Vlaanderen Circulair?
maandag 15 september 2025
Bij de bouw en renovatie van schoolgebouwen staan circulaire ambities zelden hoog op de agenda. Onbekend maakt onbemind: de meerwaarde van circulair bouwen is vaak niet duidelijk en de perceptie leeft dat het vooral duurder is. Toch laat een bredere blik zien dat een circulair schoolgebouw heel wat voordelen biedt. Zeker voor scholen, die intensiever worden gebruikt dan de meeste andere gebouwen.
Lagere onderhouds- en beheerskosten, in geld, tijd én zorgen, maken het verschil. Daarbovenop zorgt een circulair ontwerp voor een duurzaam waardebehoud van het gebouw en de mogelijkheid om het eenvoudig aan te passen aan veranderende onderwijsvisies of schommelingen in leerlingenaantallen. Ook meteen bij oplevering zijn er voordelen. Flexibel ingerichte ruimtes maken het mogelijk om klaslokalen aan te passen aan de activiteit of groepsgrootte, of om samen te werken met meerdere klasgroepen. Bovendien kan de school worden opengesteld voor gebruik buiten de schooluren, bijvoorbeeld door lokale verenigingen of sportclubs.
Daarnaast is er ook de educatieve meerwaarde: leerlingen ervaren dagelijks hoe duurzaamheid er in de praktijk uitziet. Gebouwen die zijn opgetrokken met hergebruikte grondstoffen, hernieuwbare materialen of slimme ontwerpoplossingen tonen dat duurzaamheid concreet en aantrekkelijk kan zijn. Voor lokale besturen levert circulaire scholenbouw een bijdrage aan klimaatdoelen én aan de lokale leefbaarheid. Slim ontworpen scholen kunnen immers ook tekorten in sportinfrastructuur of verenigingslokalen opvangen, en zelfs voorzieningen bieden zoals publieke toiletten of elektrische laadpalen. Onderschat ook de voorbeeldfunctie niet: een duurzaam gerenoveerd of nieuw schoolgebouw straalt af op de hele gemeenschap en vergroot de aantrekkingskracht voor gezinnen.
Ten slotte spelen ook emoties een rol. Scholen zijn plekken waar generaties hun broek hebben versleten op de schoolbanken. Voordat de sloophamer eraan te pas komt, is het dus goed om rekening te houden met de band die inwoners met hun school hebben. Als nieuwbouw toch de beste oplossing blijkt, kan het hergebruiken van herkenbare elementen uit het oude gebouw de continuïteit versterken.
Koester je zelf circulaire ambities voor je schoolgebouw? Lees dan zeker de ‘Gids voor een circulaire scholenbouw: van ambitie tot implementatie en maatschappelijke integratie’. Deze praktische handleiding is speciaal gericht op de onderwijssector en helpt schoolbesturen, opdrachtgevers, lokale besturen en gebruikers om vanaf het begin samen na te denken over het circulaire ambitieniveau voor een (ver)nieuwd schoolgebouw en de weg ernaartoe.
De gids is rijk geïllustreerd en bevat tal van voorbeelden uit Vlaanderen en Nederland.
Is nieuwbouw altijd de beste optie? In Nederland toont de Stichting Mevrouw Meijer dat het anders kan. De organisatie zet zich in voor het behoud en de transformatie van bestaande schoolgebouwen. Met een eigen methodiek laten zij zien hoe vaak afgeleefde en verouderde scholen kunnen worden omgevormd tot mooie, comfortabele en toekomstbestendige leeromgevingen
Omdat scholen meestal weinig tijd, budget en expertise hebben, zetten veel gemeenten en scholen adviesbureaus in, wat bijna altijd leidt tot een standaard nieuwbouw. De aanpak van Mevrouw Meijer biedt een alternatief: jonge architecten ontwikkelen creatieve, op maat gemaakte transformatieplannen waarbij ook leerlingen, leraren, bestuurders en buurtbewoners worden betrokken. Zo ontstaan projecten die echt verankerd zijn in hun omgeving.
Een mooi voorbeeld is de renovatie van de Vakschool Nimeto in Utrecht. Bekijk het resultaat zelf: Vimeo-video.
Meer weten? Lees verder op de website van Mevrouw Meijer.
Ook in Vlaanderen vonden al heel wat opdrachtgevers de weg naar een circulaire invulling van de dorpsschool, het college of de vakschool. Laat je inspireren!

Kleurrijke mozaïeksteentjes, een tuin als speelplaats en statige toegangspoorten: wie de site van de Heilig Hartschool in Izegem bezoekt, herkent meteen de voormalige jongensschool. Toen ze in 2007 leeg kwam te staan, vormde de Izegemse Bouwmaatschappij (nu Thuiswest) ze samen met architect Lieven Dejaeghere om tot 22 sociale huurwoningen.De oorspronkelijke buitenmuren werden behouden, de binnenmuren werden voorzien van extra isolatie en er kwamen vijf gezinswoningen in de westvleugel. Verschillende materialen werden gerecupereerd. Bewoners gebruiken bijvoorbeeld het afdak van de voormalige speelplaats als fietsenstalling. Op de groene binnenplaats vangen de waterbekkens overtollig regenwater op, dat zo vertraagd in de grond kan sijpelen. Door de transformatie blijft ook de erfgoedwaarde zichtbaar, terwijl de CO₂-impact beperkt blijft. Alles samen een krachtig bewijs dat herbestemming niet alleen duurzamer kan zijn, maar ook sociaal en ruimtelijk sterk. Meer lezen
In Genk werd een de oude Sint-Albertusschool circulair gerenoveerd tot een moderne school én ontmoetingscentrum in opdracht van de stad. Daarbij stond maximaal hergebruik centraal: zo kregen de wanden en een kastensysteem uit een tijdelijk stadskantoor een tweede leven. Het project past de vijf belangrijkste pijlers van circulair bouwen toe: behoud van het bestaande, flexibiliteit naar de toekomst, modulaire en aanpasbare constructies, minimaal gebruik van afwerkingen en aandacht voor onderhoud en technieken. Door extra vloerniveaus toe te voegen en de kelders open te werken, werd bovendien het ruimtelijk rendement sterk verhoogd. Het resultaat is een duurzaam en betaalbaar project dat laat zien hoe circulaire principes concreet kunnen worden toegepast. Meer weten
Bij PTS Mechelen kreeg de nieuwbouwuitbreiding, ook wel ‘de Groentjesblok’ genoemd, een circulaire en toekomstbestendige aanpak. De betonnen draagstructuur werd bewust losgekoppeld van de afwerkingslagen, zodat het gebouw in de toekomst makkelijk aanpasbaar blijft. Dankzij een logisch opgezet skelet en het gebruik van JUUNOO-wanden kan ook de indeling flexibel worden aangepast. De milieu-impact werd bovendien nauwkeurig doorgerekend met C-CALC en TOTEM. Meer weten