Valorchamp

Reststromen van paddenstoelteelt hoogwaardig valoriseren

In Vlaanderen worden verschillende soorten eetbare paddenstoelen gekweekt en de witte champignon is veruit de belangrijkste qua productievolume. De paddenstoelteelt bevat echter ook nog een aanzienlijke reststroom, namelijk de paddenstoelvoetjes, en het zou een mooie circulaire stap vooruit zijn om die te valoriseren.

Het project Valorchamp is een samenwerking tussen onderzoeksinstellingen, paddenstoeltelers en bedrijven uit de voedingssector die de voetjes van champignons en oesterzwammen wil valoriseren naar hoogwaardige componenten, zoals ingrediënten voor voeding (spreads, smaakversterkers) of bioactieve componenten (bewaarstof, beschermende eetbare film). Daarmee bouwen we verder op de inzichten van het eerdere CHampITINE-project, waarin werd aangetoond dat de stof chitine uit champignonvoetjes kan worden omgezet in het veelgevraagde biopolymeer chitosan.

Een belangrijke stap binnen het project was de ontwikkeling van een zero-waste extractieproces, zodat de champignonreststromen optimaal benut konden worden. Een eerste opschaling naar enkele kilo’s eindproduct werd getest en was positief, wat veelbelovende perspectieven biedt voor de verwerking van paddenstoelresten in de hele voedingsindustrie.

Daarnaast boekten we vooruitgang in de omzetting van de stof chitine naar chitosan, en ontdekten we hoe we chitosan met specifieke eigenschappen konden produceren, waardoor het aantal mogelijke toepassingen aanzienlijk toeneemt.

Download pdf bestand

VITO NV

Partners INAGRO vzw, BVBA Noppe-Duyck, Champignons Desmet Bv, Lesage Champignons, Cultichamp bv, Pleunis Biochamp BVBA, Vandechamp BVBA, Districhamp NV, Destacx bv, BonRill, Griffith Foods

Sectoren

Thema's

BELANGRIJKSTE
RESULTATEN

  1. We ontwikkelden een zero-waste extractieproces dat het mogelijk maakt om champignonvoetjes maximaal te valoriseren. Een eerste opschaling (tot enkele kilo’s droog eindproduct) werd getest en bleek vergelijkbaar met de resultaten op kleine schaal.
  2. We hebben duidelijk aangetoond dat het mogelijk is om extracten van paddenstoelreststromen, en vooral van de oesterzwamteelt, te verwerken in voedingsproducten. De toepassing als smaakversterker blijkt het meest beloftevol.
  3. We hebben restfracties van witte champignonvoetjes succesvol gebruikt voor de conversie van de aanwezige stof chitine naar chitosan. Dat is een veelgevraagd biopolymeer met tal van toepassingen, o.a. in cosmetica, gewasbescherming, voeding en biomedische producten.
  4. We ontdekten dat we een belangrijke parameter van de chemische structuur van chitosan, de acetylatiegraad, konden beïnvloeden, wat mogelijkheden opent om chitosan met specifieke eigenschappen te produceren, en dus voor diverse toepassingen.

BELANGRIJKSTE
GELEERDE LESSEN

  1. De nevenstromen van de champignonteelt blijken niet alleen bruikbaar in voedingsproducten, maar bieden ook potentieel voor de lokale productie van het biopolymeer chitosan, dat gebruikt wordt in cosmetica, gewasbescherming, biomedische producten …
  2. Voor de valorisatie van bepaalde types champignonvoetjes is het wenselijk om de nog aanwezige dekaarde voldoende te verwijderen, maar dat blijkt momenteel (te) technisch uitdagend.
  3. Dit is een verkennend project waarbij twee beloftevolle ingrediënten werden geïdentificeerd, maar er zullen nog extra inspanningen nodig zijn om de verworven inzichten in de praktijk te brengen.

WAT BRENGT
DE TOEKOMST?

De vooruitgang die werd geboekt in dit project toont de mogelijkheden van circulaire oplossingen in de landbouw- en voedingssector. Door waardevolle componenten zoals chitine te halen uit lokale reststromen, kunnen Vlaamse paddenstoeltelers niet alleen duurzamer werken, maar ook bijdragen aan de groeiende vraag naar plantaardige biopolymeren in diverse industrieën.

Met dit project zet Vlaanderen een belangrijke stap in de richting van circulaire economie, waarbij nevenstromen worden omgezet in waardevolle producten die zowel de ecologische voetafdruk verkleinen als economische kansen creëren.

Alle projectpartners erkennen dat potentieel en geven aan dat ze interesse hebben om deel te nemen aan een vervolgproject. Op dit moment wordt bekeken hoe we samen kunnen voortbouwen op de projectresultaten.